Neem me zoals ik ben

2011-05-10T22:54:00.007+02:00

Amsterdam, stad van de gaypride, de leernichten op bootjes, de dragshows in café Lellebel. De stad die ondanks het homogeweld nog steeds als gaycapital van de wereld gerekend wordt. Wellicht doe ik daarmee San Francisco te kort, alhoewel ik dat persoonlijk meer als queercapital van de wereld zie.

In deze stad was ik vanavond naar een symposium over gender en seksualiteit. Georganiseerd door de gay studentenvereniging en de speciaal hiervoor opgerichte stichting Status Quo bestaand uit een groep studenten van genderstudies of affiniteit hiermee. De aankondiging 'aan gene zijde' riep bij mij een gevoel op waar ruimte was om jezelf te zijn en mooie discussies te voeren.

Hoe groot was de teleurstelling dat ik bij de ingang gedwongen werd om te kiezen voor een sticker. 'Man of vrouw' zei de student en ze lachte er vriendelijk bij. 'Geen van beiden' als antwoord zag ze niet echt aankomen. 'Maar je moet kiezen vanavond' zei ze, terwijl ze vriendelijk bleef glimlachen. En als ik ergens allergisch voor ben dan is het moeten. En ondanks haar glimlach werd ik er ook een beetje verdrietig van. Zachtjes achterin mijn achterhoofd begon het nummer van Gare du Nord spelen. 'I'm not a woman, I'm not a man, You're not supposed to understand. Come on and take me, take me as I am.' En terwijl ik nog zat te mijeren waarom ik nou in een hokje moest zei ze resoluut 'Dan ben je man' en plakte de man-sticker op me. Ik trok de sticker van mijn blouse af en zei 'dat ben ik niet, maar ook geen vrouw.' 'Je wilt echt geen keuze maken he.' Ik geloof eindelijk dat het door begon te dringen. 'Neem me zoals ik ben' zingt het nog steeds zachtjes in mijn hoofd. 'Wil je dan wel een sticker homo of hetero opplakken?' zei ze nu al iets minder zeker. Ik glimlachte terug en zei 'Doe maar homo'. Enigzins opgelucht plakte ze de sticker op en liet me naar binnen.

Ik heb geen idee wat ze er mee wilden doen, maar eenmaal om de hoek verdween de homo sticker in de prullenbak. Eigenlijk wel vreemd, twee mannen of twee vrouwen in een relatie is homo, een man en een vrouw samen is hetero. Maar als je je niet met één van beide identificeert, kun je dan eigenlijk wel kiezen tussen homo of hetero? Ik denk het eerlijk gezegd niet.

Teleurgesteld liep ik de zaal in en zag daar allemaal mensen trots met stickers man-homo, vrouw-hetero, vrouw-homo en man-hetero rondlopen. Ik was de enige stickerloze. En dit zijn genderstudie studenten? En dit is een symposium over gender met de titel 'aan gene zijde'?

Een beetje verdwaasd keek ik rond en plofte op een klapstoeltje neer. Eigenlijk zin om naar huis te gaan. Wat doe ik hier, ik pas hier niet, wil hier niet zijn. Ik had het gevoel dat ik bekeken werd, geobserveerd van top tot teen. Wat zou het zijn? Man of vrouw? Nou, als ze vrouw is, dan is ze vast homo. Nee, volgens mij is ze sowieso homo. Ik zou blij zijn als het licht uit gaat.

Even later kom ik een bekende tegen. Ik vertelde mijn verhaal en zhe moest lachen. Zhij had de student maar laten kiezen, want ook in de maatschappij wordt het voor je bepaald. Dat vond ik eigenlijk ook wel een mooie redenering. Zhe was als hetero-vrouw bestempeld. Dat deed mij weer lachen, want als zhe iets niet is... Terwijl ik mijn verhaal deed zag ik een aantal studenten om mij heen zo onopvallend mogelijk en dus heel opvallend mee luisteren. Dus dat is waarom ik hier ben. Met mijn weigering voor een sticker en door mijn verhaal te doen heb ik weer een aantal studenten de ogen geopend. Iets meer op mijn gemak zak ik met een glimlach in mijn stoel. Laat ze maar kijken.

Overigens was het symposium inhoudelijk helemaal zo slecht nog niet en was de host al snel bewust dat ze met 'welkom dames en heren' een aantal in de zaal te kort deed. Zo werd het toch nog open-minded avond met mooi discussies en gloort er hoop voor de toekomst met zulke studenten. Toch nog chapeau! Volgende keer alleen ook een transgender in het panel, als wetenschappers je gaan praten.

Mag ik in mijn eigen hokje?

2011-03-22T21:54:00.000+01:00

Langzaam schuift de zon achter de huizen. Half twee, mijn drie uurtjes dagelijkse zon op mijn piepkleine balkonnetje zijn weer voorbij. De koude temperatuur van maart dringt langzamerhand door in mijn botten. Tijd om mijn luie kont uit de tuinstoel te halen en in actie te komen. Ik treuzel, nog even de koffiekopjes omspoelen. Zal ik de vuilniszak ook nog even wegzetten? Nee, nu echt tijd voor actie.

Ik ga namelijk naar de Kunsthal. Afgelopen vrijdag heb ik er een jaarkaart gekocht. De afzetters doen niet aan de museumjaarkaart, maar de huidige tentoonstelling is zo goed dat ik uiteindelijk besloten heb er toch maar eentje te kopen. Maar dat is nu niet de reden van mijn bezoek. Vandaag ga ik om mijn kaart te ruilen of in het ergste geval terug te brengen. Ik heb namelijk op het formulier noch 'm' noch 'v' aangekruist. En verdorie, ik kwam thuis, zie ik dat er mevrouw M. van der Zee op staat! Wil je niet in een hokje, vul je niets in, wordt het alsnog wel even voor je beslist. Mag ik dan alsjeblieft in mijn eigen hokje? Ik ben geen mevrouw, dus op weg naar de Kunsthal, kaart ruilen.

Maar waarom treuzel ik dan zo? Toch bang voor de reactie? Geen zin om het te moeten uitleggen? Of geërgerde gezichten achter mij in de rij te moeten zien? Gezucht... Goh, wat een zeurpiet is dat zeg... Ik heb zeker geen zin in discussies over een al dan niet verplicht veld. En misschien toch ook wel... Ik wil niet automatisch in een hokje geplaatst worden, wat nou, verplicht! Hmmm, eerst even terug naar de slaapkamer en vandaag toch maar een bh aan. Want ik wil ook weer niet voor meneer aangezien worden. Baggy spijkerbroek, Adidassweater, ja ik ben een pot. Tas kruislings over mijn borst. Hé, tieten, maar neeeheee, ik wil geen mevrouw op mijn pasje. Zo, nu ben ik er klaar voor.... op weg!

Het is een half uurtje lopen. Toch wel weer heerlijk die zon op mijn gezicht. Hij wint al aan kracht en het is zelfs warm in mijn sweater. Met de mouwen opgestroopt en een vrolijk muziekje op loop ik strijdvaardig de straat uit. nog geen vijf minuten later realiseer ik me dat ik beter thuis nog even naar het toilet had kunnen gaan. Mijn blaas zit mijn strijdlustige gevoel nu al behoorlijk in de weg. Of is het nog meer uitstel gedrag? Waarom heb ik een knoop in mijn buik? Alleen omdat ik straks ga zeggen dat ik geen mevrouw op mijn pasje wil? Dat is toch niet zo'n ramp? Ben ik zelf dan ook al zo geconditioneerd in deze binaire maatschappij dat ik het bijzonder en raar vind dat ik niet in een hokje wil? En dat terwijl ik toch openlijk uit de kast ben. Het is geen geheim, ik ben zichtbaar en vindbaar op het Internet, vrienden weten het, familie, zelfs mijn studenten. Meteen de eerste les zeg ik al tegen ze "Zeg maar gewoon Mijke, zo heet ik, ik ben geen mevrouw." Das even wennen, zeker voor de wat jongere studenten, maar al snel is het geen issue.

De keuze is toch op 'dames' gevallen. Terwijl ik voor de deuren sta te mijmeren, realiseer ik mij de paradox. Ik wil geen mevrouw op mijn pasje en nu ik voor de keuze sta, kies ik toch voor het dames toilet. Zou de man achter de bar mijn lichte hapering hebben opgemerkt? Als ik terug kom krijg ik een vriendelijke glimlach. Ik lach terug, reken mijn koffie af en ga weer op pad.

Daar is de Kunsthal, vier mensen in de rij bij de kassa. Ik sluit aan, er is niemand achter mij. Daar gaan we... "Goedemiddag, ik heb afgelopen vrijdag een jaarkaart gekocht, maar er is mevrouw opgeschreven en dat had ik niet aangegeven, dus ik wil hem graag omruilen." De mevrouw achter het glazen ruitje kijkt vermoeid over haar leesbril heen en zegt licht verbaasd "Oh, sorry, het moet meneer zijn?'" "Ehmm, nee ook niet, ik ben geen meneer... Maar ook geen mevrouw, ik had ook niets aangekruist op het formulier... Dus..." De verbaasdheid is wel heel snel weg en er klinkt nu lichte irritatie. "Dat kan niet, de kaart is persoonlijk." "Maar ik ben ook een persoon" breng ik in, maar ze is nog niet overtuigd. "Ja, maar ik moet meneer of mevrouw invullen, want nogmaals, de kaart is persoonlijk en er wordt een kopie in de administratie bewaard." Ik vertel maar niet dat ik met een vrouw getrouwd ben geweest en zij ook een voornaam met een 'M' had en dus mevrouw M. van der Zee was en we de kaart destijds hadden kunnen delen. Ik geloof dat dit al ingewikkeld genoeg voor haar is. Na nogmaals aandringen dat ik geen mevrouw op mijn kaart wil, gaat ze overstag. Ik moet mijn volledige naam op een papiertje schrijven, wat vervolgens keurig op mijn nieuwe kaart wordt overgenomen. Zelfs het mevrouw op de oude kaart streept ze door. En voilà, een persoonlijke jaarkaart wordt mij overhandigd! Nu is er nog een Mijke van der Zee in Nederland, maar het is volgens mij zo veel meer persoonlijk dan het eerdere mevrouw M. van der Zee. Daar zijn er veel meer van. Maar Mijke..., als je dit leest en je wilt een keertje naar de Kunsthal, neem gerust contact op. Mijn nieuwe kaart is nog geldig tot 18 maart 2012.

Met een grijns loop ik langs de lange rij die achter mij is ontstaan. Zou dat meegeholpen hebben dat ze toch overstag is gegaan? Ach, ik heb mijn nieuwe kaart. Ik ga weer genieten van de zon. En even later zit ik op een terrasje met een rosébiertje mijn nieuwe kaart nog eens te bewonderen. Wel een echt wijvenbiertje trouwens :)

Mijke schrijft...

Neem me zoals ik ben

Mag ik in mijn eigen hokje?